Viloft elyafı modifiye viskon olarak bilinmekte olup özellikle polyester gibi elyaflarla karışım halinde kullanıldığında iplik içerisinde hava boşlukları oluşturduğu için kumaşların termal özelliklerini iyileştirmeye yardımcı olmaktadır. Karışımda viloft oranının artmasıyla patlama mukavemetinin düştüğü görülürken boncuklanma için viloft oranının artmasının anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. Ayrıca 1×1 ribana kumaşların süprem kumaşlara göre boncuklanmaya daha dayanıklı olduğu bulunmuştur.

Bir dokuma kumaş veya örme içerisinde dekoratif etkiyi elde etmek için nope olarak bilinen ve küçük takviyeli bölgelerde belirli aralıklarla, tipik olarak değişik renklerde verilen fantezi efektleri almış olan ipliktir. Noppeler karışımlara veya ağ kumaşlara da eklenebilirler.

Nopeli ipliklerde belli aralıklarla küçük iplik topakları gözükmektedir. Bu görüntü ipliğe değişik bir efekt katmaktadır.

Nopeli İplik Özellikleri

Küçük lif kümeciklerinin iplik yapısı içinde düzensiz yerleşimi ile oluşan hatalı ya da özel veya pamuk-polyester iplikleridir. Strayhgarn sisteminde nope oluşturacak olan genellikle farklı renkte lifler tarakta uygun bir noktadan beslenirler. Normal düz ipliğin çapında, hacminde ve renginde kasıtlı olarak meydana getirilen düzensizlikleri yapısında barındıran ipliklerdir.

Malzeme, renk, yumuşaklık, kalınlık, büküm miktarı ve yönü itibarı ile farklılık gösteren ipliklerin büküm ile katlanması ile oluşturulan ve yapısında aralıklar ile kalın ince yerlerin bulunduğu ipliklerdir. Tesadüfi veya periyodik olarak dağılan gayri muntazamlıkları her türlü formda bünyesinde bulunduran ipliklerdir. Bu gayri muntazamlıklar, ipliğin kalınlığını, materyal tipini ve benzer özellikleri değiştirerek veya bunların kombinasyonuyla oluşturulmaktadır.

İplik üzerindeki rastgele aralıklarla yuvarlak lif demetleri kumaş üzerine uygulanır. Nope veya yapay lif ile bükülür.

Nopeli kumaşlar kullanıldığı hammaddenin özelliklerini yansıtırlar. Kumaşta istenen renk oranları ve tonları iplik sayesinde sağlanır. Nopeli ipliklerle yapılan kumaşların, modaya bağlı olarak zaman zaman kullanım yerleri artmaktadır. En çok kullanılan üretim alanları sweatshirt, t-shirt ve eşofmanlardır.

Nope efektli kumaşlar

Core spun iplik, elastanın (lycra vb), iplik eğirme işlemi sırasında çıkış silindirinden itibaren büküm bölgesine girmesi ve bu bölgede elyafla birlikte büküm almasıyla üretilir. Bu sırada elastan ipliğin merkezinde kalır ve üstü kullanılan elyaf ile kaplanır. Böylece elastanın merkezde kalması ve kullanılan harman ile kaplanması ve kusursuz bir şekilde örtülmesi sağlanır. Core-spun iplik örme ve dokuma kumaşlarda tercih edilmektedir.

Harman Hallaç İşleminin Amacı 

Dokusuz yüzey üretiminde harmanın hazırlanmasında hareket noktası, elde edilmek istenen tekstil yüzeyinin sahip olması gereken kullanım özellikleri ve fiyatıdır. Buna göre harmana katılacak elyaf türü veya türleri tespit edilir. Harmanlama derecesinin mükemmel olabilmesi için aynı lif uzunluğuna sahip elyaf türlerinin seçimi, üretimin en erken safhasında yapılmalıdır.

Pamuk elyafı ve pamukla birlikte kullanılan tekstil lifleri preslenmiş balyalar hâlinde dokusuz yüzey fabrikalarında harman hallaç dairesinin kapasitesine göre stoklanır.

Pamukla günübirlik çalışmak zordur. Normal olarak üç aylık ihtiyacı karşılayacak bir stok bulunmalıdır.

Pamuklar balyalar hâlinde fabrikanın deposunda muhafaza edilir. Balyalar beton zemin üzerine konulmamalı, ızgaralar üzerine yerleştirilmeli ve üst üste konulduklarında yükseklikleri 10 m’yi geçmemelidir. Ayrıca balyalar arasında bir insanın gezebileceği miktarda boşluklar olmalıdır. Böylece depolanmış balyaların havalanması ve nakliyesi kolaylaşmış olur.

Balyaların ortalama ağırlıkları, ithal pamuk balyaları için 220-230 kg, yerli pamuk balyaları için 210 kg kadardır. Balyanın üzerinde pamuğun kalite derecesi, çırçırlanma şekli, yetiştiği yer ve kontrol mührü mutlaka olmalıdır.

Harman hallaç dairesindeki sıcaklık 23 0C’nin üzerinde ve bağıl (relatif ) nem ise % 45–60 olmalıdır. Yüksek nem oranı, açma derecesinin yetersiz olmasına; düşük nem oranı ise liflerin hasar görmesine neden olur.

Standart klima şartlarına sahip bir işletmede balyalar en az 24 saat önceden harman hallaç dairesi içine alınır ve çemberleri açılarak pamuk balyaların tekrar klima şartlarına adaptasyonu (uyumu) sağlanır. Yapılan bu işleme kısaca pamuk elyafının kondisyonlanması veya iklimlendirilmesi denir.

Harman hallaç dairesinde klima şartlarına uyumu sağlanıp dinlendirilmiş elyaf miktarına ham stok denir.

Balya Etiketi ve Okuma 

Balya ambalajının üzerinde çeşitli işaretler vardır. Bu işaretler balya hâlindeki pamuk ile ilgili bilgiler verir. Türkiye’de ve diğer ülkelerde preslenmiş pamuk balyalarının üzerinde, içindeki pamuğun özelliğini gösteren resmî marka, işaretler ve kontrol mührü bulunan etiket vardır.

Harman Reçetesini Okuma 

Dokusuz yüzey için tülbent elde edilmesinde işletmeye giren elyaf miktarının ne kadarının üretime katıldığı tespit edilerek harman randımanı hesaplanır. İşletmeye alınan pamuğun içindeki yabancı maddeler ve kısa elyaflar çeşitli aşamalarda döküntü olarak ayrılır. Harmana giren elyaf miktarı ile elde edilen tülbent miktarının birbirine oranlanmasıyla harman randımanı bulunur.

Reçeteye Göre Balya Tespiti 

Yukarıdaki üç örnekte belirlenen pamuk miktarlarına göre karışıma girecek pamuğun kaçar balya olduğunu hesaplayınız. Bir yerli balyanın ağırlığı 210 kg’dır.

Balyaları Harman Yerine Yerleştirme

 Dokusuz yüzey işletmelerinde üretilmek istenen tülbent eldesinde farklı elyaf çeşitleri veya tek çeşit elyaf kullanılabilir. Her iki durumda da mutlaka harman (karışım) işlemi uygulanmalıdır. Çünkü aynı elyaf türünün çok farklı lif özelliklerine sahip çeşitleri vardır. Homojen bir elyaf grubu elde etmek için mutlaka tülbent eldesinde kullanılacak elyaf veya elyaf türlerine harman işlemi uygulanması gerekmektedir.

Balyalar, pamuk ambarından harman hallaç dairesine getirilir. Önceden hazırlanan harman reçetesine göre balyalar harman makinesinin etrafına yerleştirilir.

Burada balyaların etrafındaki çemberler kesilip kanaviçesi çıkartılır. Balya hâlindeki bu pamukların işletme şartlarında rahat çalabilmesi için klima şartlarında 20–24 0C sıcaklıkta ve %50 bağıl nemde 24-48 saat süreyle bekletilmesi gerekir.

Bunun amacı, balyalama sırasında presten dolayı sıkışan pamuk kütlelerinin açılıp kabarması ve istenilen klima şartlarına sahip olmasıdır.

Harman Yapım Teknikleri

Tafting yüzey oluşturma işleminde pamuk elyafı ve pamukla birlikte kullanılan tekstil liflerinin harmanlanmasında iki çeşit harman yapım tekniği vardır.

• Yığma harmanı: Pamuk lifleri, harmanda diğer liflerle (suni, sentetik vb.) karıştırılacaksa bu harman tercih edilebilir. Harman reçetesinde bulunan ayrı cins ve miktarlardaki ham madde düzenli bir dikdörtgenler prizması teşkil edecek şekilde birbiri üzerine kat kat yığılır (Şekil 1.4). Daha sonra dikine kesilerek alınan parçalar balya açıcı makinesine beslenir. Bu usulde düzgün harman elde edilmesi işçinin dikkatli çalışmasına bağlıdır. 
• Sıralama harmanı Belirlenen reçeteye göre değişik kalitedeki pamukların harmanı; 
• Klasik sistemde: Harmanlı balya açıcının besleme hasırı, etrafına sıralanan balyalardan işçi tarafından uygun besleme yapılarak sağlanır. 
• Modern sistemde: Unifloc (otomatik balya açıcı) makinesinin robot kolu altına sıralanan balyalar üzerinden robot kolu ile besleme yapılarak sağlanır.

Regenere ya da diğer bir ifade ile geri kazanılmış elyaflardan iplik imalatı, kısaca, tekstil ve konfeksiyon artıklarının toplanıp,, parçalanarak tekrar elyaf haline getirilip, elde edilen bu elyafların ise yeniden iplik haline getirilip ekonomiye kazandırılmasıdır.

Kumaş artıkları elyaf haline geldikten sonra iplik aşamasında , son kullanım yerine göre içerisine boyalı yada ham halinde polyester, pamuk, akrilik yada viskon elyaflar karıştırılarak, ve elyaf boyları çok kısa olduğu için, proses esnasında daha rahat bir çalışma temin etmek için, bir miktar kimyasal maddeler ilave edilerek, Open End eğirme tekniği ile iplik haline getirilir. İplik makineleri de rejenereye uygun olarak modifiye edilmiş olmalıdır.

Rejenere iplikler, orijinal elyaflardan yapılan ipliklere alternatif olarak, döşemelik kumaş, halı, kilim, kadife, yuvarlak örgü, triko, çorap, temizlik ürünleri, battaniye vs. gibi maliyet azltıcı maksatlarla kullanılmaktadır.

POLYCOOL İPLİK NEDİR?

Kumaşlara nem transferi özelliği sağlamak için geliştirilen özel teknolojiler ile üretilen konan' ipliklerdir.